Hiç Etik Yapay Zeka Olur mu?

Geçtiğimiz Eylül ayının başında Rusya devlet başkanı Vladimir Putin, Yandex’in kurucularından Arkady Voloz ile yaptığı bir basın toplantısında, “Yapay zekâ sektöründe lider olan ülke, aynı zamanda dünyayı da yönetecek” dedi. Aynı konuşmasında yapay zekaların bizi yiyebileceği uyarısında da bulunan Putin, artık bu gelişmelerin gözardı edilemeyeceğine dair en önemli uyarıyı da yapmış oldu.

Aslında öyle bir çağda yaşıyoruz ki, tam olarak nereye gittiğimizi kimse bilmiyor. 200 yıl önce doğan insanlar için dünya, bulundukları noktanın en fazla 200 kilometre uzağına kadarken, bugün milyarlarca ışık yılı uzakları görebiliyoruz. Daha henüz bugün gözlemlediğimiz ve sadece 130 milyon ışık yılı uzakta gerçekleşen Kilonova ismiyle anlına iki nötron yıldızının çarpışmasını anlatırken, 130 milyon ışık yılı olan bu mesafeyi “Sadece” diye tabir ediyoruz düşünün. Ki bu çarpışma da aslında farklı bir yazıyı hak ediyor…

Konumuza dönecek olursak, eski zamanların bilim kurgu konusu olan yapay zeka artık hepimizin günlük hayatında. Yapay zeka tarafından kullanılan Self Driving olarak isimlendirilen araçlar günümüzün bir gerçeği ve çok çeşitli firmalar, kendi kendini kullanan, birbirleriyle haberleşen otomobiller, otobüsler, minibüsler ve tırlar üretmeye başladılar bile. Yaşı 25’in üstü olanlar mutlaka hatırlar, eskiden Kara Şimşek ya da orjinal adıyla Black Rider olarak bildiğimiz dizi filmde izlediğimiz bu araçlar, şu anda hepimizin ulaşabileceği bir gerçeklik halini aldı. Eğer 250 bin liranız varsa Tesla marka bir araca Türkiye’de sahip olabiliyorsunuz. Gelecekte ise tüm araçların yapay zeka ile yönlendirileceği artık gün gibi aşikar.

Peki yapay zeka ile kullanılan bir araç ne kadar etik olabilir? Yani ünlü Tren Problemi’ne benzer bir durumda kalan bir yapay zeka ne yapar? Bilmeyenler için veya hatırlamayanlar için tekrar edelim bu problemi. Raylar üzerinde çalışan 5 işçiye doğru son sürat bir tren gitmektedir. Siz de rayları değiştirecek makasın tam yanındasınız. Makası değiştirirseniz tren farklı bir yöne giden diğer raylara geçecek. Ancak orada da her şeyden habersiz çalışan bir işçi var. Makası değiştirip 1 işçinin ölümüne neden olurken 5 işçinin hayatını mı kurtarırsınız? Yoksa sorumluluk almayarak 5 işçinin ölmesine göz mü yumarsınız. Kimilerine göre 1 işçinin ölümüne neden olsa da 5 işçinin hayatını kurtarmak doğru iken, kimileri 1 işçinin ölümüne neden olunacağı için bu durumu asla kabul etmemektedir.

Bir yapay zeka bu durumda ne yapar? Bu henüz bilemediğimiz bir konu, ancak Amerika’nın en ünlü teknoloji okullarından olan MIT bu konu üzerinde çalışmaya başlamış durumda. Onlara göre yapay zekaya ilgili etik ve ahlaki değerleri kazandırmak mümkün. Hem de bu işlemi kitle kaynaklı (CrowdSourcing) yapmaya karar vererek bir web sitesi oluşturmuşlar. İsmine de Moral Machine diyerek herkesi, yapay zekanın karşılaşacağı komplike senaryolarda ne yapacağına dair örnek olmaya çağırıyorlar. Web sitesi aşağıdaki gibi.

http://moralmachine.mit.edu/

Siteye girdiğinizde, çeşitli seçimler yapabileceğiniz farklı senaryolara ulaşmanız mümkün. Örneğin, fren problemi olan ve içerisinde 2 genç erkek, 2 yetişkin erkek ve 1 kadının bulunduğu bir araç son sürat yaya geçidine doğru gitmekte. Yaya geçidinden de o anda 4 yaşlı erkek ve 1 yaşlı kadın geçmekte. Yapay zeka direksiyonu çevirirse bariyerlere çarpacak ve araç içindeki 5 kişi ölecek. Eğer direksiyonu çevirmezse bu sefer 5 yaşlı insanın ölümüne sebep olacak. Sizce yapay zeka hangi seçimi yapmalı?

Siz de buna benzer senaryolara göre kendi seçimlerinizi yaparak, yapay zekaların gelecekte sahip olacağı ahlaki ve etik değerlere katkıda bulunabilirsiniz.

Hiç Etik Yapay Zeka Olur mu?” için 2 yorum

  • 18 Ekim 2017 tarihinde, saat 07:01
    Permalink

    Yıllar geçtikçe yapay zeka insana biraz daha benzese de asla bir insanın yerini tutamayacak bence. Fakat ilerleyen yıllarda teknolojinin gücüne daha çok hayret edeceğiz.

    Yanıtla
    • 18 Ekim 2017 tarihinde, saat 07:27
      Permalink

      İleride yapay zeka duygulara dahi sahip olabilir ama İnsan ile yapay zeka arasındaki en büyük farkın da Mantık yürütme olacağını düşünüyorum. Zira insan mantığıyla vicdanı arasında seçim yapabildiği için yapay zekadan farklı.

      Bu arada gün itibariyle Türkiye’de metro taşımacılığı otonom yapay zekalar aracılığı ile yapılıyor 🙂

      Yanıtla

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: